Hakkımızda

Edebi Kent Haritaları “Erken Cumhuriyet Dönemi Türk Romanlarında İstanbul (MSGSÜ BAP 2021-21)”, İstanbul’u romanlar aracılığıyla haritaya taşıyan, edebiyat ile coğrafya arasındaki ilişkiyi veri temelli yöntemlerle görünür kılan bir dijital beşeri bilimler projesidir. Projenin temel amacı, kültür ve edebiyat merkezi olarak İstanbul’u kent belleğine yeniden kazandırmak romanlarda mekânın nasıl kurulduğunu, hangi semtlerin hangi duygularla anıldığını ve bu coğrafi örüntülerin zaman içinde nasıl dönüştüğünü sistematik biçimde ortaya koymaktır.

Projenin ilk aşamasında 1923-1950 yılları arasında yayımlanan yaklaşık 146 roman incelendi. Romanlar; künye bilgileri, mekân ve anlatı zamanı, duygu temsilleri, edebi göndermeler ve karakter-meslek ilişkileri olmak üzere farklı veri gruplarına göre olarak sayısallaştırıldı, ArcGIS Pro aracılığıyla haritalara dönüştürüldü. Yalnızca yazarların şehri nasıl kurduğu değil, okurların bu mekânları nasıl algıladığı da kitle kaynak (crowdsourcing) yöntemiyle araştırıldı. Dünyadaki çeşitli örneklerin aksine İstanbul için kapsamlı bir edebiyat haritasının henüz yapılmamış olması projenin çıkış noktalarından birini oluşturdu.

Proje yürütücüsü Zeynep Zengin’in Roman Mekânı Olarak Batılılaşma Sürecinde İstanbul başlıklı doktora tezi ile Neşe Pelin Kaya’nın Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Araştırmaları ve Uygulama Merkezi’nde yürütülen dijitalleştirme ve haritalama çalışmaları projenin arka planını oluşturdu. Bu çalışmalar kapsamında tespit edilen mekânlar da zaman içinde veri tabanına eklenmeye devam etmektedir.

Proje, MSGSÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenmiştir.

Çalışma Ekibi
Zeynep ZENGİN (MSGSÜ, Türk Dili ve Edebiyatı, Dr. Öğretim Üyesi)
Neşe Pelin KAYA (MSGSÜ, Dr. Öğr. Görevlisi)
Kemal ŞAHİN (MSGSÜ, Enformatik, Dr. Öğretim Görevlisi)
Dilek YÖRDEM (MSGSÜ, UZEM, Öğr. Görevlisi)
Yakup Selçuk YILDIRIM (İstanbul Üniversitesi, Doktora)
Yağız FIRAT (MSGSÜ, Yüksek Lisans)