Yayımlar

Yayınlar / Çıktılar

Zengin, Z. ve Kaya, N. P. (2026). Panel: “Uzak Okumalar I: Dijital Beşeri Bilimler Perspektifinden Edebiyata Bakmak”. Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Araştırmaları ve Uygulama Merkezi.

Uzak Okumalar Etkinlik serisinin ilk panelinde Yeni Türk Edebiyatı dijital beşeri bilimler perspektifi çerçevesinde ele alındı. Panelde klasik anlatıların modern yöntemler ışığında yeniden yorumlanmasına imkan tanıyan yaklaşımlar tartışmaya açıldı. MSGSÜ BAP Koordinatörlüğünde tamamlanan 2021–21 numaralı Erken Cumhuriyet Dönemi Türk Romanlarında İstanbul başlıklı projenin çıktıları sunuldu.
Bağlantı: Uzak Okumalar: Dijital Beşeri Bilimler Perspektifinden Edebiyata Bakmak

Zengin, Z. ve Kaya, N. P. (2025). “Perception of William Shakespeare in The Republican Era Turkish Novel.” Journal of Narrative and Language Studies.

Bu makalede erken Cumhuriyet dönemi Türk romanlarında Shakespeare’in nasıl algılandığını ve metinlere nasıl yansıdığını karşılaştırmalı bir perspektifle incelenmiştir. Batı edebiyatına yönelik ilginin dönemin romancıları tarafından Shakespeare figürü üzerinden nasıl ifade edildiğini ve bu referansların kültürel modernleşme projesindeki işlevini tartışıldığı bu yazıda Shakespeare’in alımlaması Türk romanındaki seyri, söylem analizi ve metin karşılaştırmasına dayalı bir yöntemle ele alınmıştır.
Bağlantı: Academia.edu — Neşe Pelin Kaya

Zengin, Z., & Kaya, N. P. (2024). Erken Cumhuriyet Devri Türk romancılarının kolektif kütüphanesi. Yazanların okuma kültürü: Kimi okudular, nasıl yazdılar? (ss. 63–90). VakıfBank Kültür Yayınları.

1923-1950 arası yayımlanan romanlardaki etkileşim ağına odaklandığımız “Erken Cumhuriyet Devri Türk Romancılarının Kolektif Kütüphanesi” yazısı Mehlika Karagözoğlu Aslıyürek’in editörlüğündeki Yazanların Okuma Kültürü – Kimi Okudular, Nasıl Yazdılar kitabında yayımlandı. Bu çalışma, 1923-1950 yılları arasında eser veren Türk romancıların okuma pratiklerini ve bu pratiklerin romanlarına yansımalarını ortak bir ‘kolektif kütüphane’ kavramı çerçevesinde ele almaktadır. Metinlerdeki atıflar, göndermeler ve doğrudan alıntılar yoluyla dönem yazarlarının hangi yapıtları okuduğunu ve hangi kanonik figürlerle diyaloğa girdiğini ortaya konularak yazarlar arası etkileşimin ve ortak bir entelektüel habitusun Cumhuriyet dönemi edebiyat tarihindeki izlerini sürülmüştür.
Bağlantı: https://hdl.handle.net/20.500.14124/10193

Zengin, Z., Kaya, N. P. (2025). Avrupa’da bir Cevelan’ın seyahat rotası. Seyahat tarihi ve kültürü (Cilt. 1, ss. 489–511). İstanbul: Ketebe Yayınları.

Avrupa’da Bı̇r Cevelan’ın Seyahat Rotası Ahmet Mithat Efendi’nin 1899 yılında İstanbul’dan yola çıkarak Stockholm’de toplanan Müsteşrikler Kongresi’ne yolculuğuna dair izlenimlerini kaleme aldığı Avrupa’da Bir Cevelan seyahat edebiyatımızın önemli eserlerindendir. Eserde, yaklaşık üç buçuk ay sürecek seyahatin planlanma aşamasından başlayarak gezilen şehirler ve kullanılan araçlara dair izlenimler ayrıntılı biçimde aktarılır. İstanbul’dan başlayan rota Marsilya, Lyon, Paris, Kopenhag, Stockholm, Berlin, Köln, Cenevre, Montrö, Lozan, Zürih, Münih ve Viyana gibi Avrupa’nın birçok önemli şehrinden geçerek yeniden İstanbul’a ulaşır. Okur, Ahmet Mithat Efendi’nin bir belgeselci hassasiyetiyle kaleme aldığı gözlemleri sayesinde bu şehirleri bir Osmanlı aydının gözünden takip ederken aynı zamanda tarihin belli bir dönemine de tanıklık etme imkânı bulur. “Avrupa’da Bir Cevelan’ın Seyahat Rotası” başlıklı bu çalışmada Ahmet Mithat Efendi’nin seyahatinde kullandığı rota ve araçlar mekânsal beşeri bilimlerin imkânları kullanılarak sayısallaştırılacak ve harita üzerinde işaretlenerek görselleştirilecektir. Çalışmada, Ahmet Mithat Efendi’nin Avrupa’ya dair olumlu ve olumsuz izlenimlerin de Avrupa’da Bir Cevelan’ın Seyahat Rotası haritası üzerinde görselleştirilmesi planlanmaktadır. “Avrupa’da Bir Cevelan’ın Seyahat Rotası” çalışması, Ahmet Mithat Efendi’nin seyahatini mekânsal beşeri bilimlerin araçlarıyla değerlendirerek yeni bir bakışla incelemeyi amaçlamaktadır.

The Route of Avrupa’da Bı̇r Cevelan Ahmet Mithat Efendi’s “Avrupa’da Bir Cevelan” in which he writes about his impressions of his journey from İstanbul to the Orientalist Congress in Stockholm in 1899, is one of the important works of our travel literature. The book provides detailed impressions of the planning process of the journey, which is approximately three-and-a-half-month long, including the cities visited and the modes of transportation used. The route starts from Istanbul and passes through many significant European cities, such as Marseille, Lyon, Paris, Copenhagen, Stockholm, Berlin, Cologne, Geneva, Montreux, Lausanne, Zurich, Munich, and Vienna, before reaches Istanbul again. Thanks to Ahmet Mithat Efendi’s observations written with the sensitivity of a documentarian, the reader has the opportunity to follow these cities through the eyes of an Ottoman intellectual, while at the same time witnessing a certain period of history. In this study titled “The Travel Route of a Wandering in Europe”, the routes and vehicles used by Ahmet Mithat Efendi during his journey will be digitised by using the possibilities of spatial humanities and visualised by marking them on a map. In the study, it is planned to visualize Ahmet Mithat Efendi’s positive and negative impressions of Europe on the map of The Travel Route of a Wandering in Europe. The study ”The Travel Route of a Wandering in Europe” aims to offer a new perspective on Ahmet Mithat Efendi’s journey by evaluating it through the tools of spatial humanities.
Bağlantı: https://hdl.handle.net/20.500.14124/10192

Zengin, Z. (2023). “İstanbul Edebiyat Haritası: İstanbul’u Karşıtlıklar Üzerinden Okumak.” Turkologentag 2023, Viyana.

Bu bildiri, erken Cumhuriyet dönemi Türk romanlarında İstanbul’un edebi temsilini Doğu/Batı, merkez/çevre ve eski/yeni karşıtlıkları ekseninde inceleyen bir harita projesini sunar. 146 romanın sayısallaştırılmasına dayanan araştırmada semtler mekânsal ve duygusal değerleriyle kodlanmış, ArcGIS Pro aracılığıyla görselleştirilmiştir. Proje, dijital beşeri bilimler yöntemlerinin Türk edebiyat tarihine nasıl uygulanabileceğinin somut bir örneğini ortaya koymaktadır.
Bağlantı: Academia.edu — Zeynep Zengin

Kaya, N. P. (2023). “İstanbul Edebiyat Haritası: İstanbul’un Duygu Haritası.” Turkologentag 2023, Viyana.

Edebi eserlerin sayısallaşma ve dijital ortamlara aktarılma süreci sonunda elde edilen haritaları yorumlama konusunda en önemli veriyi sağlayan unsurlardan biri de duygulardır. Özellikle şehirler gibi karmaşık yapıların ele alındığı romanlarda belirli unsurlar üzerinden okumalar yapmak şehri daha iyi anlamamızı sağlar. Roman karakterlerinin olumlu ya da olumsuz şehir deneyimlerinin yanı sıra bulundukları semtlerin onlarda hangi duyguları uyandırdığı yazarların kendi döneminin koşulları içinde şehri algılama biçimlerine ışık tutar. Bu sayede yerlerin kurguya nasıl dahil edildiği, semtlerin hangi duygularla anıldığı ve karakterlerin mekânlarla kurdukları duygusal ilişkiler üzerinden bir şehir okuması yapmak mümkün hale gelir. Bu çalışmanın amacı İstanbul’un romanlar bağlamında bir duygu haritasının oluşturulmasıdır.
Bağlantı: https://www.academia.edu/111713388/%C4%B0stanbulun_Duygu_Haritas%C4%B1

Zengin, Z., Kaya, N. P. MSGSÜ BAP Raporu (2021). “Erken Cumhuriyet Dönemi Türk Romanlarında İstanbul”.

Erken Cumhuriyet Dönemi Türk Romanlarında İstanbul proje çalışması kapsamında sayısallaştırılan 146 romandan elde edilen veriler tasnif edilmiş ve hem yazar hem yıl hem de her yazar için ayrıca yıl bazlı olacak şekilde dosyalanmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin tamamı veri güvenliği ve işlenebilirliği açısından internet servis sağlayıcısı tarafından temin edilen depolama alanında oluşturulan bir veri tabanında kayıt altına alınmıştır. Proje sonucunda veri elde edilen dönem için İstanbul’un genişleyen sınırları, şehrin gündelik hayatına dair unsurlar, semtlerin öne çıkan özellikleri ve semtlerle anılan duyguların takibi mümkün hale gelmiştir. Romanlarda geçen mekânlardan hazırlanan semt, kamusal mekân ve kurmaca mekânlar indeksi proje raporuna eklenmiştir. Erken Cumhuriyet Dönemi Türk Romanlarında İstanbul Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında verilerin analizi sonrası ulaşılan bilgiler aşağıdaki şekilde örneklendirilebilir. -1923-1950 arası romanlarda en çok tercih edilen semtler ve kamusal mekânlar; -on yıllık bazda (1923-30, 1930-40, 1940-50) en çok tercih edilen semtler ve kamusal mekânlar -yazarların semt ve kamusal mekân tercihleri -bir semtin ilk kez hangi tarihte roman mekânı olarak yer aldığı, bir semtin hangi tarihten sonra roman mekânı olarak kullanılmadığı -İstanbul’un roman haritasının yıllar içinde ne kadar genişlediği. Bu mekânların koordinatlarına göre saptandığı noktalardan oluşan GIS tabanlı haritalar da proje sonuç raporunda paylaşılmıştır. Projenin tamamlanmasıyla beraber ilerleyen dönemlerde proje kapsamının 2020 yılına kadar gelecek şekilde sürdürülmesi amaçlanmaktadır. Bu projenin tamamlanmasının ardından proje yürütücüsünün doktora tez çalışması sürecinde elde ettiği verilerin de eklenmesiyle Türkçe romanın ilk örneklerinden başlayarak bütünlüklü bir İstanbul edebiyat haritasına ulaşılacaktır.

Sayı: Proje Numarası ve Türü 2021-21 / A Türü Proje
Bağlantı: https://acikerisim.msgsu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.14124/6145